Boşanmış Ebeveynler Çocukları için Vatandaşlığa Başvurabilir mi?

Boşanmış veya ayrı yaşayan ebeveynler, gerekli velayet belgelerini ve çoğu durumda diğer ebeveynin çocuğun Türk vatandaşlığı kazanmasına yönelik muvafakatini sunarak çocuklarını yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusuna dahil edebilir. Yatırımcının eşi ve 18 yaşından küçük çocukları, ayrıca yatırım yapmalarına gerek kalmadan aynı dosyada vatandaşlık kazanabiliyor. Ancak boşanma, ortak velayet veya önceki evlilikten çocuk bulunması hâlinde belge hazırlığı başvurunun zamanlamasını doğrudan etkileyebilir.

Boşanmış ya da ayrı yaşayan ebeveynler için ise çocukların dosyası, başvuranın tam olarak kontrol edemediği bir şeye bağlı: çocuğun diğer ebeveyninden gelecek belgeler. Deneyimlerimize göre, normalde sorunsuz ilerleyen başvurular en çok bu noktada yavaşlıyor. Bu konuyu yatırımdan önce ele almak, sonradan çözmeye çalışmaktan çok daha kolay.

Çocuklarınızı vatandaşlık başvurusuna dahil etmek için ne gerekir?

Boşanma sonrasında çocuklarınızı vatandaşlık başvurusuna dahil etmek için doğum belgesi, velayet durumunu gösteren karar ve çoğu durumda diğer ebeveynin bu vatandaşlık işlemi için verdiği açık muvafakat gerekir. Belgelerin güncel, birbirleriyle tutarlı ve Türkiye’de kullanılmaya uygun şekilde hazırlanması, dosyanın gereksiz gecikmesini önlemeye yardımcı olur.

İdare neler istiyor?

Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, boşanmayla sona eren bir evlilikten doğan çocuk için ayrı bir belge listesi öngörüyor. Çocuğun doğum belgesinin yanında boşanma kararı, velayetin kimde olduğunu gösteren velayet kararı ve diğer ebeveynin, çocuğun Türk vatandaşlığı kazanmasına ilişkin muvafakati sunulmalı. Başvuranın kendi medeni hal belgesi, yani boşanmışsa boşanmayı kanıtlayan belge, dosyayı tamamlıyor.

Müvekkillerimizi en çok şaşırtan nokta, velayet ve muvafakatin iki ayrı belge olarak sayılması. Velayeti tek başına elinde bulunduran bir ebeveyn, çocukla seyahat etmek ya da okul kaydı yaptırmak için genellikle diğer ebeveynin imzasına ihtiyaç duymaz; bu yüzden aynı şeyin burada da geçerli olduğunu düşünmek doğal. Ancak vatandaşlık dosyalarında durum genellikle böyle değil ve iki belgenin de temin edilmesi planlanmalı. Velayet ortaksa muvafakat yine aynı şekilde aranıyor; velayetin nasıl paylaşıldığı görülebilsin diye velayet kararı ya da anlaşması da dosyaya ekleniyor. Diğer ebeveyn vefat etmişse muvafakatin yerini ölüm belgesi alıyor.

Aynı mantık eşin önceki evliliğinden olan çocuklar için de geçerli. Bu çocuklar da dahil edilebilir; ancak başvuranın evlilik belgesiyle birlikte çocukların velayet kararı ve diğer ebeveynlerinin muvafakati gerekiyor.

Muvafakatnamenin doğru hazırlanması

Muvafakatname, diğer ebeveynin çocuğun Türk vatandaşlığı kazanmasını kabul ettiğini beyan ettiği resmi bir belge. Çocuğu açıkça belirtmeli ve bu amaçla verildiğini göstermeli. Genel bir seyahat izni ya da başka bir işlem için hazırlanmış muvafakat kabul edilmiyor.

İmza yolu, diğer ebeveynin nerede yaşadığına göre değişiyor. En kolayı genellikle bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğu; çünkü orada düzenlenen muvafakatname için apostil gerekmiyor. Alternatif olarak yerel bir noter ya da yetkili makam önünde imzalanıp apostil şerhi alınabilir; ülke Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf değilse konsolosluk tasdiki gerekir. Türkiye'ye gelebilen bir ebeveyn ise Türk noterinde imzalayabilir. Hangi yol seçilirse seçilsin, yurt dışında düzenlenen belgenin yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilmesi ve tercümenin noter tarafından onaylanması şart.

Boşanma ve velayet kararları da aynı aşamalardan geçiyor. Burada iki ayrıntı önemli: kararın kesinleşmiş olması ve güncel durumu yansıtması. Velayet boşanmadan sonra değiştiyse esas alınan sonraki karar oluyor; eski kararın sunulması ek belge talebinin sık görülen sebeplerinden biri.

Diğer ebeveyn işbirliği yapmadığında

En zor durumlar, diğer ebeveynin imza vermediği, kendisine ulaşılamadığı ya da aileyle hiç irtibatı olmadığı durumlar. Ülkeye ve somut olaya göre eksik muvafakatin yerine geçecek bir mahkeme kararı almak mümkün olabilir; ancak bu zaman alıyor ve sonucu garanti değil. Bu süre içinde çocuğun dosyası ailenin geri kalanının gerisinde kalabilir. Bu durumda olan herkesin, yatırım yapmadan önce konuyu avukatıyla konuşması, süreci ve beklentileri gerçekçi bir zemine oturtmak açısından önemli.

Önceden planlamak

Karşılaştığımız sorunların çoğu önlenebilir nitelikte. Yanlış amaçla yazılmış muvafakatnameler, güncelliğini yitirmiş velayet kararları, eksik apostiller ve doğum belgesi, pasaport ve mahkeme kararlarında farklı yazılmış isimler; bunların hepsi, başta yapılacak bir belge incelemesiyle fark edilebilecek gecikmelere yol açıyor. POA Hukuk Bürosu olarak ailenin belgelerini yatırım aşamasından önce inceliyor, diğer ebeveynin imzalayacağı muvafakat metnini Türkçe ve İngilizce hazırlıyor, bulunduğu ülkedeki en hızlı imza yolunu belirliyor ve yeminli tercüme ile noter onayını Türkiye'de ayarlıyoruz. Sürecin tamamını planlayanlar yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı rehberimize, yatırım kapsamında gayrimenkul edinmeyi değerlendirenler ise vatandaşlıkta gayrimenkul değerleme kuralları güncellemesine ve yabancı alıcılar için mülkiyet durum tespiti rehberine de göz atabilir.

Belge hazırlığında dikkat edilmesi gerekenler

Başvuru öncesinde her belgenin hangi ülkede düzenlendiğini, ne zaman verildiğini ve diğer belgelerdeki ad-soyad bilgileriyle uyumunu kontrol etmek faydalıdır. Özellikle farklı alfabeler, evlilik veya boşanma sonrası soyadı değişiklikleri ve eski velayet kararları, dosyada açıklama veya ek belge gerektirebilir.

Çocuğun doğum belgesi, pasaportu, boşanma ve velayet kararları ile muvafakatname birlikte değerlendirilmelidir. Bir belgedeki küçük bir isim farkı ya da eksik tasdik, başvurunun yalnızca çocuk bakımından beklemesine yol açabilir. Bu nedenle belge temini, tercüme ve tasdik adımlarını yatırım takviminden bağımsız değil, onunla birlikte planlamak daha güvenli bir yaklaşımdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Mevzuat değişebilir; her ailenin belgeleri kendi koşulları çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.